Wpływ stóp na wartość złotówki

Wednesday, 29 September 2010
Posunięcia związane ze zmianami stóp procentowych nie pozostają w oderwaniu od innych zjawisk czy problemów gospodarczych. Oddziałują m.in. na poziom kursów walutowych oraz międzynarodowe przepływy kapitału. Każda pochopna decyzja w tym zakresie może być przyczyną nie tylko tymczasowych zawirowań na rynku wymiany, ale wręcz poważnych finansowych szoków.

Rynek walutowy to w powszechnym rozumieniu rynek, na którym handluje się walutami, a stosunek cen pomiędzy nimi jest wyrażony w tzw. kursie wymiany (kurs walutowy). Z jednej strony pełni on funkcję informacyjną dla podmiotów funkcjonujących w gospodarce (przedsiębiorstwa, eksporterzy, importerzy), z drugiej pełni rolę cenotwórczą, gdyż niejako odwzorowuje układ cen obowiązujących za granicą na ceny w kraju, co w praktyce pociąga za sobą następstwa dla krajowej gospodarki (widać to dobrze np. w przypadku cen paliw). Kurs walutowy jest również częścią składową całej polityki monetarnej danego państwa. Determinuje go kilka czynników m.in. tempo wzrostu gospodarczego, podaż i popyt na waluty, czy właśnie poziom realnej stopy procentowej. Specjaliści mówią wręcz, że kurs walutowy oraz wysokości stóp wzajemnie się dopełniają.


Jaka stopa najlepsza?

Tak jak na rynku krajowym podmioty mogą udzielać sobie pożyczek, czy zaciągać kredyty, tak samo operacje te są możliwe na międzynarodowym rynku finansowym. Gwarantuje to chociażby prawo wspólnoty europejskiej (swobodny przepływ towarów, usług, osób, kapitału). Siłę modelowania tego przepływu kapitału ma polityka pieniężna prowadzona przez niezależny bank centralny w danym kraju.

aprecjacja waluty…
to wzrost wartości danej waluty względem walut zagranicznych, oznacza wzrost siły nabywczej danej waluty.
Jeśli Rada Polityki Pieniężnej ustali w naszym kraju wyższą realną stopę procentową, to inwestowanie nad Wisłą będzie korzystniejsze, ponieważ zagwarantuje wyższy zwrot z inwestycji kapitałowej. W takiej sytuacji opłacalna będzie wymiana euro na złotówki, a napływ europejskiej waluty spowoduje spadek kursu złotego wobec euro (aprecjacja złotówki).

deprecjacja waluty…
to osłabienie wartości danej waluty względem innych walut, oznacza spadek siły nabywczej danej waluty.
Poprawi się też opłacalność importu, ale obniży zysk z eksportu, więc ogólny bilans handlowy ulegnie pogorszeniu. Jeśli to w strefie euro dojdzie do podwyższenia realnej stopy procentowej, kapitał „przeniesie się za granicę”, popyt na euro wzrośnie, a waluta krajowa ulegnie deprecjacji.

Czy istnieje kurs waluty optymalny, najkorzystniejszy i satysfakcjonujący większość podmiotów (eksporterów, importerów, konsumentów) działających na rynku? Raczej nie da się go ustalić, ponieważ gospodarka rynkowa jest zbyt dynamicznym mechanizmem, na który istotny wpływ ma ogromna ilość czynników (m.in. poziom cen w kraju i za granicą, kursy wymiany między poszczególnymi walutami czy tempo wzrostu), a nie tylko decyzje banku centralnego, choćby najbardziej trafne. Ekonomiści twierdzą, że utrzymujące się na wysokim poziomie stopy procentowe, prowadzące stopniowo do aprecjacji waluty, mogą (w dłuższej perspektywie) prowadzić do strat kapitałowych i spadku konkurencyjności gospodarki danego kraju na rynku międzynarodowym. Negatywne oddziaływanie stóp procentowych na popyt globalny jest w takiej sytuacji wzmacniane przez obniżenie popytu na eksport netto.


Przepływy kapitału

Można powiedzieć, że na rynku międzynarodowym toczy się nieustanna rywalizacja o kapitał, należy on bowiem do tych najbardziej płynnych czynników produkcji i w bardzo istotny sposób przyczynia się do wzrostu gospodarczego, dlatego warto o niego zabiegać. Przepływy kapitału na arenie międzynarodowej to transakcje kapitałowe do jakich dochodzi pomiędzy krajowymi i zagranicznymi podmiotami. Transakcje te wpływają na kształt struktury salda należności i zobowiązań konkretnej gospodarki narodowej w stosunku do zagranicy.

Uczestnikami międzynarodowej wymiany kapitału mogą być zarówno podmioty prywatne jak i państwowe, tj. gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, banki komercyjne, organizacje regionalne, międzynarodowe instytucje finansowe oraz banki centralne, które pełniąc szczególną funkcję – kredytowo-pieniężną - są klasyfikowane jako instytucje rządowe. Genezę przepływów kapitału stanowi przede wszystkim chęć maksymalizacji zysków, ale również ograniczanie ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, gwarancja dostępu do źródeł surowców, technologiczna przewaga, omijanie lub likwidacja pewnych barier czy wreszcie względy podatkowe (np. raje podatkowe).

Raj podatkowy…
Państwo, w którym przepisy podatkowe są wyjątkowo łagodne dla obcokrajowców i kapitału zagranicznego. Wykorzystują to bogaci przedsiębiorcy zakładając tam firmy i unikając płacenia podatków w krajach macierzystych. Jest to w pełni zgodne z obowiązującym prawem.
Wyznacznikiem atrakcyjności przepływów kapitałów, które przybierają formę lokat walutowych, kredytów zagranicznych, inwestycji pośrednich i bezpośrednich jest ekonomiczny zysk. Kapitał będzie przyciągać np. wyższa stopa oprocentowania środków i atrakcyjniejszy zysk z lokat, powędruje on tam, gdzie wystąpi wysoka stopa zysku.

Skutki przepływów kapitału zarówno dla państw, które zyskują kapitał jak i dla tych, które się go pozbywają mogą być długofalowe, z reguły są one korzystne dla obu stron. Konsekwencje te często jednak zależą bezpośrednio od aktualnej sytuacji gospodarczej danego kraju.

Eksporterzy kapitału, jeśli należą do grupy krajów wysoko rozwiniętych, mogą liczyć na lepszy bilans handlowy oraz ożywienie i przyśpieszenie wzrostu gospodarczego. W dłuższym okresie kraj eksportujący kapitał odnotuje wzrost produkcji i zatrudnienia, ożywienie w wielu sektorach gospodarki, wreszcie wzrost dochodu narodowego, który zasili dodatkowy zysk z inwestycji w akcje i obligacje zagranicą.

Import zagranicznego kapitału zaspokaja niedobory środków na inwestycje przyczyniając się do polepszenia tempa rozwoju gospodarczego. Pewnym ograniczeniem są zdolności danej gospodarki do obsługi zagranicznego długu ponieważ zaimportowany kapitał ma również swoją cenę więc gospodarka poniesie koszty oprocentowania i dywidend od inwestycji z zagranicy.

Monika Kaszuba
Schowaj
 
 
 
Komentarze: (1)
  • Jacek P 6/3/2014 8:25:30 AM
    "Wpisz pytanie do ekJeśli Rada Polityki Pieniężnej ustali w naszym kraju wyższą realną stopę procentową, to inwestowanie nad Wisłą będzie korzystniejsze, ponieważ zagwarantuje wyższy zwrot z inwestycji kapitałowej. W takiej sytuacji opłacalna będzie wymiana euro na złotówki, a napływ europejskiej waluty spowoduje spadek kursu złotego wobec euro (aprecjacja złotówki). " Myślę że autor coś za szybko pisze raczej spadek kursu euro wobec złotego bo będzie nim zainteresowanie.