Jak napisać biznesplan

wtorek, 6 kwietnia 2010

Biznes, sukces, pieniądze – to nieodłączna część naszego życia. Wciąż się o nich pisze, mówi, a nawet śpiewa. Czy ktoś z Was kojarzy te słowa?

„Ja byłam zatrudniona
w wesołej pewnej rewii
niestety, był niewypał,
aktorzy zawiedli.
Nie mieli nadziei,
że biznes ten się uda,
więc biznes diabli wzięli,
bo nikt nie wierzył w cuda.”


Niektórzy twierdzą, że w biznesie cudów nie ma. A nadzieja jest potrzebna, owszem, ale to niestety nie wystarczy. Żeby realnie ocenić swój pomysł na biznes, trzeba go dokładnie przemyśleć, przeanalizować, skalkulować - najlepiej na papierze.


Dlaczego właśnie w takiej formie?

Wielu początkującym pomysłowym przedsiębiorcom pisanie biznesplanu może wydawać się zwyczajną stratą czasu. Niby po co ślęczeć nad czymś, co przecież ma się w głowie? Odpowiedź jest prosta. W głowie nasz biznes wygląda inaczej, jest mieszanką naszych ambicji, emocji, zbiorem sum, często niestety znacznie odbiegającą od rzeczywistości. Na papierze sprawy wyglądają nieco inaczej. Nasze obliczenia są twarde, rachunek zysków i strat nie przewiduje bonusów w postaci „jakoś to będzie”. Papier nie oszukuje, nie koloryzuje rzeczywistości – spojrzenie na biznes bez emocji pozwala znaleźć odpowiedź na najważniejsze pytanie: czy to się opłaci?

Dzięki biznesplanowi możemy skrystalizować swoją wizję, określić rentowność i wyznaczyć drogę do osiągnięcia wyznaczonego celu. Biznesplan to pewnego rodzaju mapa, która - jeśli jest dobrze sporządzona - może poprowadzić nas do sukcesu.

Jednak zanim zabierzemy się do jej rysowania, trzeba poznać pewne zasady, dzięki którym nie zapędzimy się w tzw. kozi róg.


Biznesplan jest dokumentem, który powinien  przedstawić:

  • atuty przedsiębiorstwa
  • mocne strony oraz szanse
  • stan bieżący oraz przyszłe perspektywy
  • zamierzenia
  • słabe strony i zagrożenia
  • ryzyko związane z zamierzonym przedsięwzięciem oraz sposoby jego przezwyciężania


Jak opracować taki własny biznesplan?

Przede wszystkim szukaj pomysłów. Najlepszym sposobem na rozkręcenie lub rozwinięcie istniejącej firmy jest posiadanie kilku sposobów realizowania zysku.

Spróbuj wykorzystać możliwości jakie stwarza rynek:
  • wymyśl i zaprojektuj nowy produkt lub usługę
  • wykreuj popyt na nowy produkt
  • odkryj nieuświadomione potrzeby klientów
  • znajdź ludzi o niewykorzystanych umiejętnościach
  • wykorzystaj sytuację na rynku (np. nowe potrzeby konsumentów)
  • wykorzystaj gwałtowny rozwój pewnych branż
  • wykorzystaj modę
  • znajdź segment, w którym popyt przewyższa podaż
  • skopiuj produkt, na który jest duży popyt
  • znajdź produkt, który został źle skomercjalizowany
  • przenieś produkt do innego segmentu

Kiedy już opracujesz koncepcję biznesu, czas zająć się analizą finansową przedsiębiorstwa.


Po pierwsze – zrób rachunek zysków i strat

Rachunek zysków i strat zestawia przychody i koszty wypracowane przez firmę w danym okresie sprawozdawczym. Ich różnica nazywa się wynikiem finansowym lub zyskiem (stratą) i określa rentowność przedsiębiorstwa.

W Polsce rachunek zysków i strat może być sporządzony w wersji porównawczej lub kalkulacyjnej.

Różnica ujawnia się w prezentacji kosztów dotyczących podstawowej działalności operacyjnej. Wybór wariantu powinien opierać się o kryterium rzetelnej prezentacji wyników działalności jednostki.


Przykład 1 - Kalkulacyjna metoda zestawienia kosztów w rachunku zysków i strat

W wariancie kalkulacyjnym, sumie przychodów ze sprzedaży produktów – przeciwstawiane są koszty wytworzenia sprzedanych produktów, oraz całość kosztów sprzedaży i ogólnego zarządu


1. Przychody z działalności podstawowej
100 000
2. Koszt własny sprzedaży  45 000
3. Zysk brutto na sprzedaży (różnica 1 i 2)  55 000
4. Pozostałe przychody  10 000
5. Koszty sprzedaży  10 000
6. Koszty ogólnego zarządu  20 000
7. Pozostałe koszty  10 000
8. Zysk (suma 3 i 4 minus koszty)  25 000

Koszty są przypisywane do handlowych obszarów funkcjonalnych (np. produkcji, sprzedaży i dystrybucji, administracji i marketingu). Wydatki i przychody, których nie można przypisać do obszarów funkcjonalnych, są wykazywane jako dalsze pozycje rachunku zysków i strat, uporządkowane zgodnie z typem kosztu i przychodu.


Przykład 2 – Porównawcza metoda zestawienia kosztów zysków i strat

W wariancie porównawczym koszty działalności podstawowej są jedną zbiorczą pozycją, w której wyodrębnia się poszczególne rodzaje kosztów w układzie rodzajowym, dzieląc je na:
  • Amortyzację - planowane odpisy amortyzacyjne środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych;
  • Zużycie materiałów i energii (materiałów podstawowych, pomocniczych, opakowań, energii itp.);
  • Usługi obce – remontowe, transportowe, budowlano-montażowe, bankowe, najmu, dzierżawy itp.;
  • Podatki i opłaty – podatek akcyzowy, podatek od nieruchomości, podatek od środków transportowych oraz różnego rodzaju opłaty o charakterze podatkowym, a także naliczony podatek VAT, który nie podlega zwrotowi lub odliczeniu;
  • Wynagrodzenia za pracę, bez względu na charakter stosunku pracy;
  • Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia na rzecz pracowników;
  • Pozostałe koszty rodzajowe – koszty podróży służbowych, reprezentacji i reklamy, składki z tytułu ubezpieczeń rzeczowych, ryczałty za używanie samochodów osobowych przez pracowników do celów służbowych.

W porównawczym rachunku zysków i strat ujmuje się więc wszystkie koszty, jakie zostały poniesione przez jednostkę w danym okresie sprawozdawczym, niezależnie od tego czy są one współmierne z przychodami czy też nie.


1. Przychody z działalności podstawowej100 000
2. Pozostałe przychody  10 000
3. Przychody razem (suma 1 i 2)110 000
4. Zmiana stanu wyrobów gotowych i produkcji w toku  10 000
5. Zużycie materiałów  25 000
6. Wynagrodzenia   35 000
7. Usługi obce    5 000
8. Amortyzacja  10 000
9. Koszty ogółem (suma od 4 do 8)  85 000
10. Zysk (różnica 3 i 9)  25 000

To właśnie rachunek zysków i strat jest pierwszą weryfikacją opłacalności działalności gospodarczej. Dzięki analizie przychodów, kosztów, zysków i strat, możemy wstępnie określić, czy planowany biznes się opłaci.

WAŻNE POJĘCIA
Przychód – ogólne obroty firmy z działalności operacyjnej.
Działalność operacyjna – podstawowa działalność firmy.
Koszty – wydatki, które muszą być poniesione, aby uzyskać przychód.

Po drugie - zrób bilans

Bilans jest dokładną fotografią stanu przedsiębiorstwa w określonym dniu, zwanym dniem bilansowym. Uważna analiza bilansu pomaga w ocenie zarządzania spółką oraz ustaleniu źródeł zysków i strat.

Bilans, to sprawozdanie o sytuacji majątkowej i kapitałowej przedsiębiorstwa.

Dzieli się go na dwie części:
  • aktywa – będące wykazem posiadanych przez dane przedsiębiorstwo majątku
  • pasywa – zawierające informacje na temat źródeł finansowania majątku
WAŻNE
Bilans jest prezentowany w formie tabeli, w której po lewej stronie wykazywane są AKTYWA, a po prawej stronie PASYWA. Suma aktywów i suma pasywów musi się bilansować, czyli kwoty te muszą być identycznie.

Bilans - w odróżnieniu od rachunku wyników ma charakter statyczny – pokazuje informacje o przedsiębiorstwie według stanu na dzień sporządzenia sprawozdania, podczas gdy rachunek wyników obejmuje cały okres, np. kwartał.

Bilans sporządzają osoby posiadające już firmę, ale także te, które dopiero zamierzają rozpocząć działalność gospodarczą. Dzięki bilansowi widać czarno na białym, w jakim stopniu nasza firma korzysta z kapitału własnego, a jaki procent kapitału stanowi zadłużenie (krótko i długoterminowe). To bardzo ważna informacja o stanie finansowym firmy.


Po trzecie - sporządź harmonogram działań

Jeśli dokonałeś analizy finansowej i okazało się, że Twój pomysł na biznes ma szansę odnieść sukces na rynku, czas sporządzić harmonogram działań. Wbrew pozorom taki uporządkowany plan działań jest bardzo ważny. Brak określonych terminów realizacji założonych celów i chaos może być ogromnym zagrożeniem nawet dla najlepszego pomysłu na biznes. Dlatego warto dokładnie wyznaczyć plan działania. Musimy wiedzieć, co i kiedy zrealizujemy, a także - ile mamy na to czasu. Warto też rozpisać harmonogram na przyszłość, czyli na czas rozwoju przedsiębiorstwa. Dzięki takiej rozpisce będziesz mógł kontrolować rozwój firmy.


Dokument zwany biznesplanem

WAŻNE
Biznesplan jest potrzebny do pozyskania kapitału od inwestorów lub pożyczenia pieniędzy z banku, dlatego najczęściej tworzy się go przed rozpoczęciem działalności.

Po sporządzeniu analizy finansowej firmy i ustaleniu harmonogramu działań czas stworzyć dokument zwany biznesplanem. W tym miejscu warto dodać, że bardzo często biznesplan jest wymogiem formalnym. Gdy staramy się o pożyczkę w banku czy dofinansowanie z innych instytucji, przedstawienie biznesplanu jest jednym z podstawowych wymogów. To właśnie na  podstawie informacji w nim zawartych ocenia się szanse na sukces przyszłego przedsiębiorstwa. Źle sporządzony biznesplan niejednokrotnie przekreślił szanse na uzyskanie dofinansowania. Dlatego tak ważne jest, by dokument ten opracować w najdrobniejszych szczegółach, pokazując w ten sposób, że nasz plan na biznes jest przemyślany, poukładany i możliwy do zrealizowania. Nasz biznesplan musi być dowodem na to, że wiemy co robimy i jakie cele sobie nakreśliliśmy.

 

Co zatem powinien zawierać biznesplan? Jak powinien być skonstruowany?

Tak naprawdę nie istnieje uniwersalny biznesplan, który pasowałby do wszystkich sytuacji.
Zawartość, wygląd i objętość biznesplanu zależy od tego, do kogo on jest skierowany, w jakim celu został stworzony i na jakich elementach biznesu ma się koncentrować. Można jednak określić stałe elementy struktury typowego biznesplanu.

Standardowo struktura biznesplanu zawiera:
  • Opis przedsięwzięcia: 
    WAŻNE
    Biznesplan powinien zawierać prognozy na co najmniej 5 lat od momentu rozpoczęcia działalności
  • Dane przedsiębiorstwa
  • Podstawowe cele działalności
  • Oferowane usługi
  • Analizę rynku i plan marketingowy
  • Obecni konkurencji
  • Potencjalni klienci
  • Przybliżone ceny oferowanych produktów i usług
  • Promocja
  • Analizę SWOT
  • Szanse
  • Zagrożenia
  • Mocne strony
  • Słabe strony
  • Plan techniczny
  • Struktura organizacyjna
  • Struktura zatrudnienia i wynagrodzenie brutto
  • Plan finansowy
  • Nakłady inwestycyjne
  • Niezbędne zaopatrzenie
  • Koszty miesięczne
  • Planowane przychody miesięczne
  • Harmonogram realizacji
  • Cele firmy i zakładane terminy ich realizacji
  • Sposób osiągnięcia założonych celów 
  • Główne czynniki wpływające na realizację planów
  • Źródła finansowania
  • Załączniki 
  • Słowniczek terminów
  • Specyfikacja techniczna produktu 
  • Struktury organizacyjne
  • Życiorysy członków zarządu i kluczowych pracowników
  • Wyniki badań rynkowych
  • Dane patentowe
  • Sprawozdania finansowe bieżące oraz historyczne
  • Rekomendacje/referencje od osób trzecich
  • Kopie umów istotnych do oceny biznesplanu


Twój biznesplan to pewnego rodzaju wizytówka Twojej przyszłej firmy.

O czym należy pamiętać?

WAŻNE
Pisząc biznesplan pamiętaj przede wszystkim o tym, że ma on przekonać inwestorów, bank lub zarząd do sfinansowania lub wsparcia twojego pomysłu.
  • przede wszystkim postaraj się zainteresować swoim pomysłem czytelnika. Biznesplan musi  zawierać tylko najpotrzebniejsze informacje.
  • zadbaj o wygląd dokumentu – musi on wyglądać profesjonalnie, nie może zawierać błędów, musi być przejrzysty i ma odzwierciedlać Twoją koncepcję biznesu. Wskazane jest tez uatrakcyjnianie szaty graficznej dokumentu. Nie bój się dodawać zdjęć, rysunków i ilustracji.
  • dopasuj plan do założonego celu – określ do kogo i w jakim celu jest sporządzany. Biznesplan sporządzony dla banku będzie wyglądał inaczej nić sporządzany dla zarządu.

 

Dobry biznesplan to połowa sukcesu. Do tego szczypta pozytywnego myślenia, nieco szczęścia, nadziei i... może się udać. Chyba że, jak śpiewa Maryla Rodowicz:

„… Lecz jeśli nie masz głowy
lub brak ci też talentu
to odpuść interesy
i nie rób w nich zamętu.
Jest pewne sztywne prawo
Tak jasne jak to słońce
że jeśli robisz biznes
to zrób też i pieniądze…”


 Marlena Borawska

Schowaj
 
 
 
Komentarze: (0)