System emerytalny w Polsce

poniedziałek, 19 kwietnia 2010

Dziś, gdy wokół nas tyle się dzieje nie mamy czasu zastanawiać się nad tym co będzie za dwadzieścia czy trzydzieści lat. Zapominamy, że są sprawy, o które trzeba zadbać dużo wcześniej, czyli już dziś. Taką nie cierpiącą zwłoki sprawą są emerytury. Im szybciej się nimi zainteresujemy tym lepiej dla nas.


Jednym z powodów dla których warto zainteresować się sprawą emerytur jest przeprowadzona w 1999 r.  reforma systemu emerytalnego. Nastąpiło wówczas odejście od sytemu opartego na umowie międzypokoleniowej. Obecnie wysokość naszej emerytury zależy od kapitału zgromadzonego przez całe życie. Dlatego w  dużej mierze nasza przyszłość zależy od naszej  przezorności i mądrym lokowaniu pieniędzy dzisiaj.

Źródła naszej emerytury

W Polskim systemie emerytalnym istnieją trzy źródła finansowania emerytur, które zawierają się w tzw. Filarach. Przekazywanie pieniędzy do pierwszego i drugiego jest obowiązkowe, natomiast trzeci filar jest składką dobrowolną.

Ważne
Emerytura może składać się z pieniędzy pochodzących z trzech źródeł, tzw. Filarów


I Filarto emerytura z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Tutaj trafia większość składek potrącanych co miesiąc z pensji. Pieniądze zgromadzone na indywidualnych kontach w ZUS nie są inwestowane i nie podlegają dziedziczeniu. Pracodawca jest obowiązany przeznaczyć 19,52 proc. pensji brutto pracownika na jego przyszłą emeryturę.

Emerytura z I filaru opiera się na systemie repartycyjnym i ma charakter umowy pokoleniowej. Wypłacane emerytury finansowane są ze składek osób aktualnie pracujących.
Wysokość emerytury w tym filarze jest ściśle związana z odnotowaną na indywidualnym koncie sumą odprowadzonych składek zgromadzonych w okresie całej aktywności zawodowej . Tak, więc ile, kto uzbiera, tyle też pieniędzy otrzyma.

Uwaga
Jeśli wyliczona emerytura będzie mniejsza niż minimalna - różnicę dopłaci nam państwo, pod warunkiem, że będą spełnione następujące przesłanki:
• mężczyzna ma ukończone 65 lat i przepracował nie mniej niż 25 lat,
• kobieta ukończyła 60 lat i przepracowała nie mniej niż 20 lat.

Jak będzie wyliczana emerytura?
Zgromadzony kapitał zostanie podzielony przez tzw. statystyczną długość życia na emeryturze. Obecnie średnia długość życia na emeryturze trwa:
• dla 60-latków-18,1 roku
• dla 65-latków-14,5 roku
• dla 70-latków-11,4 roku

II Filar, czyli Otwarte Fundusze Emerytalne
OFE, to kolejne źródło finansowania naszej emerytury. Fundusze emerytalne mają charakter otwarty, co znaczy, że każdy uprawniony może dowolnie wybrać fundusz. Pieniądze przekazywane są do OFE przez ZUS z wpłacanych tam składek. Powstały w ten sposób kapitał gromadzony jest na indywidualnym koncie w funduszu i inwestowany jest w różne instrumenty rynku finansowego, np. w obligacje.  Ustawa o OFE zakłada jednak, że trafia tam zaledwie 7,3% odprowadzanej składki. Jest to realny kapitał, który pracuje na przyszłą emeryturę. Wpłacane w II filarze składki są zwolnione z podatku dochodowego i w ograniczonym stopniu podlegają dziedziczeniu.

Ważne
Można być członkiem tylko jednego funduszu emerytalnego, natomiast po dwóch latach oszczędzania można bezpłatnie, dowolnie zmieniać fundusze emerytalne.

Uzyskanie członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym następuje poprzez wypełnienie deklaracji, w której pracownik wskazuje, do którego funduszu pracodawca poprzez ZUS będzie przekazywał 7,3% jego całkowitego wynagrodzenia.

Przechodząc na emeryturę nie otrzymamy zgromadzonych pieniędzy do ręki.
Możemy natomiast wybrać jeden z rodzajów emerytury:

indywidualną wypłacaną aż do śmierci,
  • indywidualną z gwarantowanym okresem wypłacenia, ( co najmniej 10 lat), która w razie wcześniejszej śmierci będzie wypłacana wybranej osobie do końca zadeklarowanego okresu,
  • małżeńską, która będzie wypłacana po śmierci ubezpieczonego jego małżonkowi, aż do jego śmierci,
  • małżeńską z gwarantowanym okresem płatności, ( co najmniej 10 lat), która jeżeli oboje małżonkowie umrą wcześniej, wypłacana będzie wskazanej przez nich osobie do końca umówionego okresu. Przystąpienie do funduszu jest bezpłatne.
    Uwaga
    Istnieje obowiązek przynależności do funduszu dla każdej osoby objętej ubezpieczeniem społecznym urodzonej po 31 grudnia 1968 r. Osoba taka ma 7 dni, od rozpoczęcia pracy, na zawarcie umowy z którymś z funduszy emerytalnych. Jeśli nie podejmie takiej decyzji w terminie, ZUS wezwie ją najpierw do zawarcia umowy, a później przydzieli do losowo wybranego funduszu

    III Filar - twoja decyzja

    O tym, czy nasza emerytura będzie składała się z pieniędzy pochodzących również z  tego źródła decydujemy sami.  Trzeci filar to dodatkowa emerytura pochodząca z oszczędności w towarzystwie ubezpieczeniowym lub innej instytucji finansowej. Ten filar nie jest obowiązkowy, a uzależniony jest od naszych możliwości finansowych. Ma zapewnić nam dodatkowe środki do emerytury pobieranej z I i II filaru.

    III filar systemu ubezpieczeń społecznych obejmuje pracownicze programy emerytalne (PPE) oraz indywidualne konta emerytalne (IKE). Mianem III filaru określa się także wszelkie inne dobrowolne formy oszczędzania na emeryturę.

     

    • IKE – to jedna z form oszczędzania w ramach tzw. III filaru systemu emerytalnego. Można

    Ważne
    poziom i jakość Twojego życia na emeryturze zależy przede wszystkim od Twoich indywidualnych decyzji finansowych

    mieć tylko jedno takie konto! Podstawową zaletą takiego oszczędzania jest zwolnienie z 19-proc. podatku od zysków kapitałowych. Zwolnienie to uzyskuje się niejako w nagrodę za wytrwałość w oszczędzaniu, bo dopiero po skończeniu 60 roku życia, ewentualnie w chwili 55. urodzin, jeśli nabyliśmy już uprawnienia emerytalne. Istnieje jednak roczny limit wpłat na IKE. W 2010 r. na Indywidualne Konto Emerytalne będzie można wpłacić maksymalnie 9579 zł. Oszczędzanie rozpocząć można już w wieku 16 lat. Umowę o prowadzenie IKE zawrzeć można tylko z towarzystwem funduszy inwestycyjnych, towarzystwem ubezpieczeniowym, bankiem lub biurem maklerskim. IKE cechuje duża elastyczność, bo nie trzeba dokonywać regularnych wpłat w określonych wysokościach. Ważne, aby dokonać wpłat w co najmniej pięciu dowolnych latach kalendarzowych.

     

    Ważne
    Pieniądze zgromadzone na IKE można wypłacić przed przejściem na emeryturę. W takim jednak wypadku trzeba będzie zapłacić 19 proc. podatek dochodowy

    • PPE -  czyli pracownicze programy emerytalne. To druga z możliwych form oszczędzania w ramach tzw. III Filaru . Pracownicze programy emerytalne są formą zorganizowanego, grupowego, systematycznego oszczędzania na przyszłą emeryturę. Cechą charakterystyczną PPE jest to, że są tworzone dobrowolnie przez pracodawcę, który chce zapewnić swoim pracownikom wyższą emeryturę. Składki uczestników programu są naliczane i odprowadzane przez pracodawcę do wybranej instytucji finansowej, które zajmują się gromadzeniem i zarządzaniem tymi środkami.

    W poprzednim systemie emerytalnym odpowiedzialność za finansową przyszłość obywateli ponosiło państwo i jego instytucje. W obecnym systemie odpowiedzialność spada również na nas. Licznie przeprowadzane badania, sondaże, analizy i diagnozy społeczne pokazują ,że Polacy nie zabezpieczają się finansowo.

    Musimy zdać sobie sprawę z tego, że w najlepszym wypadku nasza emerytura wynosić będzie ok. 60 proc. tego,  co udawało się zarobić aktywnie pracując. Procent ten będzie tym mniejszy, im wyższe zarobki osiągał emeryt, zanim się nim stał. Wynika to z faktu, iż ZUS pobiera składki tylko od 30 – krotności średniej, krajowej pensji. Jeżeli ktoś zarabia w ciągu roku np. 35 średnich pensji, to i tak jego emerytura zostanie wyliczona ze składki pobieranej od 30-krotności średniej, krajowej pensji. Wówczas może się okazać, że pieniądze zaoszczędzone przez nas w I i II filarze w przyszłości mogą  nam nie wystarczyć.
    Dlatego należy pamiętać, że aby móc godnie żyć na emeryturze musimy już dziś zacząć w nią inwestować. Im dłużej zwlekamy - tym gorzej dla nas.

    Marlena Borawska
     

  • Schowaj
     
     
     
    Komentarze: (3)
    • Elżbieta Matych 2010-07-14 14:57:18
      Czy kończąc pracę w przedsiębiorstwie, w którym miałam PPE, mam przelać środki na IKE? Czy opłaca mi się bardziej pozostawić środki w PPE? Proszę opisać koszty związane z przejściem z PPE do IKE. Czy są plany aby stworzyć możliwość wpłat na konto PPE mimo, że nie jest się pracownikiem danej instytucji?
    • Wpisz imię i nazwisko Dupek Wspamiały 2012-04-07 16:44:24
      Wpisz pytanie do eksperta Zgłoś Premiera i Wiecepremiera do Nagrody Nobla. Odkryli przecież nowe prawo ekonomiczne: Liczba braku rąk do pracy jest wrpost proporcjonalna do liczy bezrobotnych. Chura! Im więcej bezobotnych tym według tego odkrutego prawa ekonomicznego lepiej. I to nirtylko dla siedzących na stołkach ale o dziwo dla wszystkichz nas.
    • Marcin Kowal 2012-06-03 09:41:06
      Kochany ekspercie,dlaczego udajesz że nas to musi obchodzić?Rządowe grzebanie przy emeryturach przekroczyło już wszelkie granice,nasze dzieci już mają pewność że wypracowanie w Polsce emerytury jakiejkolwiek stało się niemożliwe.Szlifują więc języki i emeryturki będą sobie wypracowywać w krajach przyjaźniejszych ludziom.A Polska na podstawie europejskiego paktu fiskalnego,będzie zmuszona tylko je wypłacać.Proszę na podstawie tych danych obliczyć emeryturę mojego syna,który już 9 lat zasila system emerytalny Irlandii?